Ege’nin Gizemli Misafirleri: Yılan Balıkları Aydın ve Muğla’ya Ulaştı
Meksika Körfezi’nden başlayıp okyanusları aşarak tam 7 bin kilometrelik destansı bir yolculuğun ardından Aydın ve Muğla’nın kesişim noktasındaki Bafa Gölü’ne ulaşan yılan balığı, Türkiye’nin deniz ürünleri tezgahlarında yerini almaya başladı. Yaklaşık üç yıl süren bu olağanüstü göç, doğanın inanılmaz adaptasyon yeteneklerini bir kez daha gözler önüne seriyor. Yüksek besin değeri ve lezzetiyle dikkat çeken yılan balığının kilosu 700 TL’den alıcısını buluyor.
Bilim Dünyasının Gözdesi: Yılan Balığı Üzerine Ar-Ge Çalışmaları
Bafa Gölü’nün bu eşsiz misafirleri, sadece mutfakların değil, aynı zamanda bilimsel araştırmaların da odağı haline geldi. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Teknokent bünyesinde faaliyet gösteren Karya Farma HBX, yılan balığı üzerinde yürüttüğü Ar-Ge çalışmalarıyla dikkat çekiyor. Firma, yılan balıklarının “yeni nesil akıllı biyolojik savunma sistemleri” olarak kullanılması potansiyelini araştırıyor.
Doğanın En Güçlü Savunma Mekanizmalarından Biri
Karya Farma HBX Ar-Ge ekibinden Kimyager Aslı Aktaş, yılan balığının doğadaki en güçlü biyolojik savunma modellerinden birini temsil ettiğini vurguluyor. Aktaş, “Meksika Körfezi’nden başlayarak yaklaşık 7 bin kilometrelik bir yolculukla Ege’ye ve Bafa Gölü havzasına ulaşan yılan balığı, doğadaki en güçlü biyolojik savunma modellerinden birini temsil etmektedir. ADÜ Teknokent bünyesinde uzun yıllar süren Ar-Ge çalışmaları sonucunda ortaya çıkan 18 spesifik patent çalışmamızda, bu tür doğal dayanıklılık mekanizmaları önemli bir yer tutmaktadır.” ifadelerini kullanıyor. Yılan balığının hücresel dayanıklılığı ile Ege’nin endemik bitkilerinin moleküler özelliklerinin bir araya gelmesinin, yeni nesil akıllı biyolojik savunma sistemleri açısından büyük bir potansiyel taşıdığı belirtiliyor.
Yılan Balığının Olağanüstü Yaşam Döngüsü ve Dayanıklılığı
Bafa Gölü Tabiat Parkı’nın önemli sakinlerinden olan yılan balıklarının bu uzun ve zorlu yolculuğunun temelinde üreme isteği yatıyor. Karya Farma HBX Ar-Ge Kurucusu Hakan Başlık, yılan balıklarının üremek amacıyla yaklaşık 7 bin kilometre yol kat ederek Meksika’daki Sargasso Körfezi’ne gittiklerini açıklıyor. Başlık, “Yılan balıkları acı veya tatlı sularda yaşayabilir. Bafa Gölü’nde yoğun olarak bulunur. Ancak üremek için 7 bin km. yol kat ederek Sargasso Denizi’ne gidip burada yumurtladıktan sonra ergin yılan balıkları ölür. Yavruları Akdeniz sularına girerek, Büyük Menderes Nehri vasıtasıyla Bafa Gölü’ne gelir.” diyerek bu ilginç yaşam döngüsünü özetliyor.
Bilimsel Araştırmalara Işık Tutuyor
Başlık, yılan balığının yaşam döngüsündeki bu zorluklara rağmen gösterdiği olağanüstü dayanıklılığın, çevresel stres faktörlerine karşı geliştirdiği güçlü hücresel savunma mekanizmalarının bilim dünyası için büyük bir ilham kaynağı olduğunu belirtiyor. “Yaşam döngüsü Meksika Körfezi’nde başlayan yılan balıkları, Atlas Okyanusu’nu aşarak Avrupa iç sularına ve Ege havzasına ulaşıyor. Yaklaşık 7 bin kilometreyi bulan bu uzun göç süreci boyunca karşılaşılan sıcaklık değişimleri, tuzluluk oranları, patojenler ve yoğun çevresel stres faktörlerine rağmen hayatta kalabilmeleri, uzmanlara göre yılan balığını doğadaki en güçlü biyolojik savunma örneklerinden biri haline getiriyor.” diyen Başlık, bu özelliklerin yeni nesil biyolojik savunma sistemleri için stratejik bir esin kaynağı olduğunu ekliyor.
Sağlık İçin Değerli Bir Kaynak
Yılan balığının sadece bilimsel değil, aynı zamanda besinsel ve sağlık açısından da önemli faydalar sunduğu belirtiliyor. Yapılan besin analizleri, yılan balığının yüksek besin değeri ile biyolojik gücü bir arada barındırdığını ortaya koyuyor. Başlık, “Yılan balığı, A, D ve B12 vitaminleri, omega-3 yağ asitleri, yüksek kaliteli protein ile fosfor, potasyum, demir ve çinko gibi mineraller açısından zengin içeriğe sahip. Bu nedenle bağışıklık sistemi, hücresel enerji üretimi, inflamasyon dengesi ve doku yenilenmesi süreçlerinde önemli rol oynadığı bilimsel yayınlarda yer alıyor.” şeklinde konuşuyor. Uzmanlar, bu biyokimyasal mekanizmaların kanser araştırmaları başta olmak üzere enfeksiyon hastalıkları, otoimmün ve nörodejeneratif hastalıklar kapsamında koruyucu ve destekleyici önemli bir inceleme alanı oluşturduğuna dikkat çekiyor. Karya Farma olarak bu alanda yürüttükleri çalışmaları sürdürdüklerini de ekliyorlar.
